Geometrie en sterren – Etnomatemática

Op aanraden van CORDAID en met steun vanuit het Wereld Wiskunde Fonds van de Nederlandse Vereniging van Wiskundeleraren(NVvW) hebben wij het inheems onderwijs instituut Francisco José de Caldas verder kunnen ondersteunen in de ontwikkeling van het eigen-onderwijs-model.

Als vervolg op het succesvolle pilotproject vorig jaar op het basisonderwijs, heeft het onderwijs instituut het project “Etnomatemáticas en la Educación Propia” in de afgelopen maanden uitgevoerd. Het doel van dit project was het integreren van lokale kennis in het studieplan van de zesde klas van het voortgezet onderwijs. Met het pedagogisch leermodel dat vorig is ontwikkeld als basis,heeft de schoolleiding, de lokale organisatie Mitote Astronomico en Fundación GRUPO PROA samen een studieplan geschreven met als thema “Geometria y estrellas”.

Met als insteek inheemse en westerse kennis over het universum, hebben de kinderen geleerd over de oorsprong van het heelal, hemellichamen, sterrenbeelden en tegelijkertijd geometrie door te leren werken en rekenen met hoeken, afstanden en geometrische figuren.

 

Conociendo mi territorio – in de maak

Aansluitend op de ontwikkeling van een eigen onderwijs model waarbij de kinderen meer aan te leren over hun eigen omgeving, natuur, cultuur en traditionale kennis, begint de natuurgids -Conociendo mi territorio- steeds meer vorm te krijgen. Na vele vele gesprekken met ouderen, vissers, sjamanen en andere mensen met kennis over de lokale flora en fauna, heeft onze Tikuna compañero Ángel Fernández een oneindige hoeveelheid aan kennis verzameld en opgeschreven. Behalve de flora en fauna komen ook thema´s als cicli van de natuur, voeding en gezondheid aan de orde. Als de natuurgids uiteindelijk klaar is zal deze worden verspreidt onder alle scholen en community-based ecotoerisme initiatieven in de regio.

Voor meer informatie over het eigen inheems onderwijsmodel, zie link.

 

Goedkeuring van o.a. CORDAID

Vanaf oktober 2014 hebben wij in samenwerking met de Colombiaanse partnerorganisatie Fundación GRUPO PROA vol enthousiastme kunnen werken aan de tweede fase van Project Yahuarcaca. Tot eind november 2015 hebben wij alle geplande activiteiten uit kunnen voeren en goede resultaten kunnen behalen met het: a) vastleggen en toegankelijk maken van traditionale kennis; b) integreren van deze kennis in het lokale basisonderwijs in de inheemse gemeenschappen en; c)  begeleiden van de community-based ecotoerisme organisatie PAINÜ.

Uiteraard dit alles met dank aan de vele positieve reacties en donaties uit Nederland van particulieren, bedrijven en organisaties als CORDAID, DrHofsteestichting, De Wisselbeker, Stichting De Overal, Sport & Spel Maasland, én de ondersteuning van het Colombiaanse Ministerie van Cultuur het project ondersteund en de Nationale Universiteit van Colombia (UNAL) vanuit het Sociale Innovatie Fonds.

Inmiddels hebben CORDAID, MINCULTURA en de Nationale Universiteit de eindrapportage over de tweede fase goedgekeurd.

VIDEO – Conociendo los lagos Yahuarcaca

Met de komst van een computerlokaal (mét computers) op de basisscholen én de wens van de docenten videomateriaal te gebruiken in het onderwijs hebben wij de volgende video gemaakt. Deze video is gebruikt als instrument tijdens de uitvoering van het pilotproject (zie vorige post) en reeds wijd verspreid onder de Tikuna gemeenschappen en scholen in de regio. In deze video vertelt Ángel Fernandez (Tikuna, gemeenschap San Sebastián) over het merengebied Yahuarcaca, de meren, de bomen, de vissen etc. Met dank aan specifieke financiële ondersteuning voor het pilotproject van het Colombiaanse Ministerie van Cultuur.

VIDEO – Explorando y vivenciando mi territorio los lagos Yahuarcaca

Pilot project `Educación Propia´

Als onderdeel van Project Yahuarcaca hebben wij in de maanden mei en juni 2015 een pilot project uitgevoerd met de leraren en kinderen van groep 1 t/m 5 van de lokale basisschool San Fernando in de Tikuna gemeenschap San Sebastián. De pilot was gericht op het integreren van traditionale kennis over de natuur en territorium in het onderwijs curriculum, gebaseerd op traditionele onderwijs methoden én in lijn met de Colombiaanse onderwijscompetenties en prestaties. De ontwikkeling en uitvoering van deze pilot werd geleidt door Abel Santos, een ervaren pedagoog en linguist en bovendien zelf Tikuna.

De aanleiding voor het ontwikkelen en uitvoeren van deze pilot kwam vanuit de inheemse organisatie AZCAITA en het inheems onderwijsinstituut (OI) Francisco José de Caldas. Sinds enkele jaren werken zij namelijk aan de ontwikkeling van een eigen-onderwijs-model of in het spaans Modelo de Educación Propia; een onderwijsmodel waarbij kennis en onderwijsmethoden vanuit de traditie en cultuur zijn ingeweven. Echter tot op heden hadden zij nog geen praktische ervaring(en) om lering uit te trekken. Zodoende is er in samenspraak besloten hier gezamelijk werk van te maken.

Het ontwikkelingsproces van deze pilot bestond uit de volgende stappen en activiteiten:

  1. Januari-februari 2015. Het identificeren en vastleggen van een eigen of traditioneel pedagogisch model. Aan de hand van bijeenkomsten en gesprekken met ouderen, ouders, kinderen, dorpsleiders en leraren van verschillende gemeenschappen.
  2. Maart-april 2015. Het vormgeven en plannen van de pilot met de leraren van de basisschool San Fernando. Volgens het eerder vastgestelde pedagogisch model én in lijn met de door de overheid opgestelde onderwijscompetenties en prestaties.
  3. Mei-juni 2015. Uitvoering van de pilot volgens planning. Uitvoeren van tussentijdse evaluaties met leraren en kinderen.
  4. Juli-augustus 2015. Evaluatie en rapportering van het gehele proces.

In de komende maand september worden de resultaten gepresenteerd en de ervaringen gedeeld met het inheems onderwijsinstituut Francisco José de Caldas, AZCAITA en de gemeenschappen.

Bezoek van CORDAID

Omdat de Nederlandse ontwikkelingsorganisatie CORDAID voor bijna 50% van de Nederlandse fondsen van Project Yahuarcaca financieert, hebben wij afgelopen februari een bezoek van hun gekregen met als doel de ins en outs van het project te leren kennen. Tijdens het 4-daags bezoek hebben wij samen met Angelique Zonneveld en Annemarie Hollanders veel over het project en de voortgang gesproken, kennis uitgewisseld en natuurlijk zoveel mogelijk van het project laten zien: de mensen met wie wij werken, de gemeenschappen van het Yahuarcaca en Tarapoto merengebied, het onderwijs instituut, de ecotoerisme organisatie PAINÜ en uiteraard de omgeving en natuur van het Amazone regenwoud.

Angelique Zonneveld en Annemarie Hollanders, Cordaid, dank jullie wel voor jullie bezoek!

Groeten van het projectteam.